صحافی کتاب چیست ؟

صحافی یا پردازش مطالب چاپ شده

یکی دیگر از مراحل فنی در چاپ کتاب صحافی می باشد .صحافی در شمار هنرهای اصلی کتاب و مرحله پایانی هر کار چاپی است و به یک سلسله عملیات شمارش کاغذ و برش ، تازنی ، ترتیب ، ته دوزی ، برش مجدد و جلد گیری آن در ابعاد دلخواه به وسیله ماشینهای مخصوص دستی یا خودکار یا نیمه خودکار گفته می شود و مراد از آن فن تنظیم و بستن صفحات کتاب و یا امثال آن و قرار دادن انها بین دو پوشش موسوم به جلد است که سه مرحله دارد : ترکیب بندی، شکل بندی و جلد بندی .

این صنعت قدمتی بسیار کهن دارد و در همه تمدنهای کهنسال زمین بخصوص شرق نمونه های درخشانی از ان دیده می شود .معمولا در  چاپخانه ها محلی به نام انبار کاغذ وجود دارد که مسئول آن مقداری کاغذ براساس نیاز و سفارش قسمت ماشینخانه ، در اندازه معین می برد و به ماشینخانه می فرستد .مسئول ماشین خانه کاغذ های بریده شده را بعد از چاپ مطلب روی آن به بخش صحافی رد می کند .

کاغذهایی که از ماشینخانه به صحافی ارسال می شوند بر اسا نوع کار و بر مبنای درخواست متقاضی چند نوع ترتیب می گردد . چنانکه به صورت دفتر فراهم شوند و یا بصورت برگه های یادداشت که لب چسب می گردد ، یا به شکل فاکتوری مختلف تفکیک شده ، منگنه می شوند و یا به صورت برگ آزاد در می آیند .

صحافی کتاب

صحافی کتاب که در اصل برای جلوگیری از پریشان شدن اوراق کتاب و یا به منظور خوشدست شدن و نگهداری سهلتر و طولانی آن پدید امده و به دو صورت انجام می گیرد : دستی یا ماشینی .

صحافی ماشینی

مراحل عمده صحافی معمولا به این ترتیب است:

اوراق چاپ که وارد بخش صحافی می شود به قسمت ماشین تاکنی حمل می شود تا «تا» شود. اوراق تا شده بتدریج در گوشه ای چیده می شود تا کلیه فرمها تا شود سپس روی میز چیده می شود و تفکیک می گردد. فرمها طوری تا می خورد که صفحات به طور مرتب در کنار و دنبال هم قرار می گیرد. فرم چاپی ، ۸ یا ۱۶ صفحه است و فرم ۳۲ صفحه ای و ۴ صفحه ای بسیار کم است.

فرمها پس از تنظیم که کاری است فنی و دقیق و مجموعه ای از تعدادی دفترچه های مرتب شده با فرمهای چاپی است داخل ماشین رویه کنی (جلد کنی) قرار می گیرد و جلد می شود. در این قسمت از (مرتب کن درجا) در بعضی چاپخانه ها استفاده می شود. مرتب کن درجا، ماشینی است که به کمک برق می چرخد و کارگر درجا، فرمها را که خانه به خانه داخل آن چیده شده است تنظیم می کند. فرمهای چیده شده به قسمت مرکز ماشین حمل می شود.

در صحافی ماشینی فرمها پس از تا شدن، داخل خانه های ماشین چیده می شود و وسیله فوتکهایی که در ماشین هست تفکیک می شود. بعد روی هم انباشته شده، در ماشین دیگر قرار می گیرد و به آن چسب می خورد و جلد می شود.

صحافیکتاب با شیوه های زیر صحافی می شود:

۱- ته چسب

فرمهای چاپی را با دستگاه برش از ته می برند و با چسبهای بادوام گرم با مرد به یکدیگر و به پوشش وصل می کنند.

۲- ته فنری (سیمی)

برای یک نسخه ها با تیراژ های بسیار محدود از این روش استفاده میکند..

۳- منگنه

معمولا صفحات بیشتر مجله ها و جزوه ها را با منگنه وسط با مفتول وسط، و مجلات و جزوه های کم قطر در قلعهای وزیری را از طریق منگنه بغل با مفتول بغل به هم وصل می کنند

۴- ته دوخت

فرمهای پاب را با دست یا از طریق ماشین از ته به یکدیگر و به شیرازه می دوزند و آن را در میان جلد می گذارند.

| کتابهای کم قطر و ارزان قیمت و در پاره ای موارد کتابهایی با بیش از پانصد صفحه با استفاده از چسبهای با دوام به شیوه ته چسب صحافی می شوند نه دوزی بادوامترین نوع صحافی است که با پوشش ضخیم برای آثاری که بخواهند از دوام و استحکام بیشتری برخوردار باشد به کار می رود.

برای اینکه حاشیه های بیرونی اوراق چاپی، همسطح باشد اثر را پس از صحافی، برش می دهند به این ترتیب که آن را زیر تیغهای برش قرار می دهند و سه قسمت آن را، یکنواخت می برند، برش در آثار نرم جلد نظير شميز، پس از اتصال رویه و در آثار سخت جلد مثل کالینگور، بیش از اتصال رویه، انجام می گیرد

انواع ماشینهای صحافی

۱- برش ۲- تاكن ۳- رویه کن۴- پرفراژ و منگنه زن۵- مفتولدوز ۶- پرس دستی۷- پرس طلاکوب

ماشینهای صحافی بیشتر ساخت سوییس، آلمان و چکسلواکی اند معروف آن ماشینهای «پولار»، «ولبرگ» و کلبوم اند از نوع مشهورترین آن

مولر مارتینی» است که نام یکی از سازندگان صاحبنام ماشینهای الحاقی درد می تواند یک کتاب پر صفحه را با کیفیت عالی به ترتیب تاکند، تکه دوزی کدو حل

کالینگور آن را زرکوب و برجسته کاری نماید. ماشین صحافی مولر مارتی، تمام راس اصحافی را به وجه مطلوب انجام می دهد. و قادر است تا ، ۳ ۰ فرم از یک ما ساعت ترتیب کند، مفتول زند، دورش را برد و به حسب نیاز صد تا صد تا ره اجب و راست روی هم گذارد. سپس بسته بندی نموده یا برای عرضه آماده سازد، ونا ده هزار فرم از کتاب را به دوزی و تا ۱۵ هزار فرم از کتاب را ته چسب و آماده برام مطالعه سازد.

در صحافی سابقا چندین نفر شاید حدود ۴۰ نفر خانم یا آقا می ایستادند و مطالب چاپ شده را تا و صحافی می کردند و امروز این امور و تمام مراحل وسيلة ماشینهای الکترونیکی و رایانه ای صورت می گیرد. ماشین اگر رتاتیو باشد مطلب را پس از چاپ، خود تا می کند، خشک می کند، برش می زند و آماده بسته بندی می سازد.

ماشینهای ورقی نیز وجود دارد که کاغذ چاپ شده را چند برگ به شکل آکاردئون تاهای مختلف می زند. فرمهای تا شده را در جاهای مختلف ماشین می گذارند. ماشین بترتیب صفحات را می مکد، مثل یک خط تولید فرم فرم جلو می برد و روی هم می گذارد، کتاب که آماده شد که آن را رنده می کند و آن را از مخزن چسب عبور می دهد، سپس جه زیرش می دهد و آن را پرس می کند، بعد سه طرف کتاب را اتوماتیک وار برش زده، به صورت ردیف جمع می کند و سرانجام نوار بسته بندی به دور آن می پیچاند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *